The Mystic PrragatiThe Mystic Prragati

प्रेरणा पर गीता के श्लोक

अध्याय 2, श्लोक 3

क्लैब्यं मा स्म गमः पार्थ नैतत्त्वय्युपपद्यते।
क्षुद्रं हृदयदौर्बल्यं त्यक्त्वोत्तिष्ठ परन्तप।।2.3।।

klaibyaṁ mā sma gamaḥ pārtha naitat tvayyupapadyate
kṣhudraṁ hṛidaya-daurbalyaṁ tyaktvottiṣhṭha parantapa

अर्थ: हे पार्थ, कायरता के आगे मत झुको; यह तुम्हें शोभा नहीं देती। हृदय की इस छोटी-सी कमज़ोरी को झटककर उठ खड़े हो, हे शत्रुओं को तपाने वाले!

Meaning: Do not give in to unmanliness, O Partha; it does not suit you. Shake off this petty faint-heartedness and stand up, O scorcher of foes!

अध्याय 2, श्लोक 40

नेहाभिक्रमनाशोऽस्ति प्रत्यवायो न विद्यते।
स्वल्पमप्यस्य धर्मस्य त्रायते महतो भयात्।।2.40।।

nehābhikrama-nāśho ’sti pratyavāyo na vidyate
svalpam apyasya dharmasya trāyate mahato bhayāt

अर्थ: इस रास्ते में कोई कोशिश बेकार नहीं जाती, और कोई उलटा नुकसान भी नहीं होता। इस धर्म का थोड़ा-सा पालन भी बड़े डर से बचा लेता है।

Meaning: On this path no effort is wasted and no harm results. Even a little of this practice protects one from great fear.

अध्याय 2, श्लोक 50

बुद्धियुक्तो जहातीह उभे सुकृतदुष्कृते।
तस्माद्योगाय युज्यस्व योगः कर्मसु कौशलम्।।2.50।।

buddhi-yukto jahātīha ubhe sukṛita-duṣhkṛite
tasmād yogāya yujyasva yogaḥ karmasu kauśhalam

अर्थ: ऐसी बुद्धि वाला मनुष्य यहीं, इसी जीवन में अच्छे और बुरे दोनों कर्मों के बंधन से छूट जाता है। इसलिए योग में लग जाओ। कर्म में कुशलता ही योग है।

Meaning: One endowed with this understanding leaves behind both good and bad deeds even here. Therefore devote yourself to yoga; yoga is skill in action.

अध्याय 3, श्लोक 8

नियतं कुरु कर्म त्वं कर्म ज्यायो ह्यकर्मणः।
शरीरयात्रापि च ते न प्रसिद्ध्येदकर्मणः।।3.8।।

niyataṁ kuru karma tvaṁ karma jyāyo hyakarmaṇaḥ
śharīra-yātrāpi cha te na prasiddhyed akarmaṇaḥ

अर्थ: तुम अपना तय किया हुआ काम करो, क्योंकि काम न करने से काम करना अच्छा है। बिना काम किए तो तुम्हारा शरीर भी नहीं चल सकता।

Meaning: Do your prescribed work, for action is better than inaction. Without action you could not even maintain your body.

अध्याय 6, श्लोक 5

उद्धरेदात्मनाऽऽत्मानं नात्मानमवसादयेत्।
आत्मैव ह्यात्मनो बन्धुरात्मैव रिपुरात्मनः।।6.5।।

uddhared ātmanātmānaṁ nātmānam avasādayet
ātmaiva hyātmano bandhur ātmaiva ripur ātmanaḥ

अर्थ: मनुष्य खुद ही अपने को ऊपर उठाए, खुद को नीचे न गिराए। मनुष्य खुद ही अपना मित्र है और खुद ही अपना शत्रु।

Meaning: Let a person lift themselves up by their own self; let them not lower themselves. For the self alone is the friend of the self, and the self alone is the enemy of the self.

अध्याय 18, श्लोक 78

यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरः।
तत्र श्रीर्विजयो भूतिर्ध्रुवा नीतिर्मतिर्मम।।18.78।।

yatra yogeśhvaraḥ kṛiṣhṇo yatra pārtho dhanur-dharaḥ
tatra śhrīr vijayo bhūtir dhruvā nītir matir mama

अर्थ: जहाँ योगेश्वर कृष्ण हैं और जहाँ धनुर्धारी पार्थ हैं, वहीं लक्ष्मी (श्री), विजय, उन्नति और अटल नीति है। यह मेरा पक्का मत है।

Meaning: Wherever there is Krishna, the Lord of yoga, and wherever there is Partha, the archer, there will surely be fortune, victory, prosperity and sound policy. That is my conviction.

गहरे संकट में Tele-MANAS 14416 (24 घंटे, मुफ़्त) पर बात करें।

📖 अपने मन की बात लिखें, गीता से उत्तर पाएँ